Cradle to Cradle en biobased

3 maart 2016
10
mrt

Cradle to Cradle en biobased 3 maart 2016

Avans Hogeschool in Breda is deze editie gastheer van het Cradle to Cradle café.
Op deze locatie is het Centre of Expertise Biobased Economy (CoE BBE). CoE BBE is een samenwerkingsverband tussen Avans Hogeschool en HZ University of Applied Sciences. Hier worden activiteiten op het gebied van de biobased economy toegelicht en vanuit deze omgeving wordt waarde gegeven aan de biobased industrie voor de regio. Zo toont het CoE BBE in samenwerking met het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) en de Biobased Delta de ‘Biobased Collectie’. Deze collectie bestaat uit ruim 50 producten, alle gemaakt van natuurlijke grondstoffen, zoals mais, aardappelzetmeel en suikerbieten. Daar mogen de aanwezigen na de presentaties nog rustig even rondstruinen. Maar dat terzijde. Het veelzijdige programma van dit café verraadt het al. Er valt veel te vertellen over Biobased produceren.

Niet lineair maar cyclisch denken

Sinds de industriële revolutie is economische groei synoniem met de groei in gebruik van fossiele brandstoffen en schaarse aardmaterialen, de klimaatverandering en milieuvervuiling. Om deze trend om te buigen is het een kans om een circulaire, biobased economie te ontwikkelen. Nederland kan als top speler op het gebied van landbouw en chemie een voortrekkersrol spelen. Dit vertelt Willem Böttger de eerste spreker van vandaag. Als hoofd van het lectoraat CoE BBE, ontwikkelde hij de afgelopen jaren al veel kennis op het gebied van biopolymeren. Daarnaast maakt het lectoraat de vertaalslag naar het onderwijs. Böttger vertelt dat het doel van het expertisegebied Biobased Bouwen het verzamelen, ontwikkelen, valoriseren en uitdragen van kennis over de toepassing van biobased materialen in bouw en civiele techniek is. Kennis over toepasbaarheid en duurzaamheid van de materialen wordt in overleg met de Green Deal Biobased Bouwen ontwikkeld en beschikbaar gesteld. De scope van het lectoraat betreft de woning‐ en utiliteitsbouw, bestaande bouw en nieuwbouw, fundering, constructie, afwerking gevel en dak, afwerking en stoffering binnenzijde en op civiele toepassingen in weg‐ en waterbouw.
Böttger vertelt vooral bezig te zijn om gebruikte materialen te verkennen en om vervolgens de materialen bij gebruikers voor het voetlicht te brengen. De feiten liegen er niet om:

  • 10% van het totale Nederlandse energieverbruik is nodig voor de productie van traditionele bouwmaterialen
  • 25% van al het wegtransport is gerelateerd aan de bouw; het transport veroorzaakt luchtvervuiling, fijnstof en uitstoot van CO2 door verbruik van fossiele brandstof
  • 35% van de totale afvalberg in Nederland bestaat uit bouw- en sloopafval.

De uitdaging is oplossingsgericht te werk gaan en biobased te bouwen.

Bamboe als bouwmateriaal

Staal is niet weg te denken uit het bouwproces, al meer dan honderd jaar wordt er mee gebouwd. Toch is er een aantrekkelijk biobased materiaal dat een goed alternatief kan zijn. De tweede spreker van vandaag is Gie Steenput. Volgens hem is bamboe twee keer zo sterk als staal en 5 keer zo licht, indrukwekkende cijfers nietwaar? Het is volgens hem in ieder geval een aantrekkelijk alternatief voor staal in bijvoorbeeld gewapend beton? Met een gigantische aantal voorbeelden laat hij zien wat het voordeel van bamboe is ten opzichte van andere materialen en welke erkende architecten hier wereldwijd gebruik van maken. Simon Vélez bijvoorbeeld. Deze internationaal gerenommeerd architect ontwierp gebouwen in de USA , Europa, Latijns Amerika, China en India. Voor de wereldtentoonstelling in Hannover in 2000 ontwierp hij het ZERI-paviljoen (zero emission research initiative) met een doorsnee van 40 meter en een hoogte van 17 meter. Het Zócalo Nomadic Museum in Mexico-stad was zijn grootste bamboebouwwerk ooit. Maar naast Simon Vélez, noemt Steenput nog anderen, te weten; Jörg Stamm, Vo Trong Nghia, Leiko Motumura, Leif Hansen en de Zwitser Dirk Hebel, voor wie hij extra veel respect toont. Deze voorvechter van bamboe als bouwmateriaal voert al jaren tests uit in bijvoorbeeld Singapore om te kijken of bamboe als bewapening goed werkt in beton. De eerste resultaten zijn volgens Hebel veelbelovend. Het voordeel van bamboe is dat het een snel groeiend bouwmateriaal is dat niet opnieuw beplant hoeft te worden na het oogsten. Dit in tegenstelling tot hout bijvoorbeeld. Het soort bamboe waar Hebel de tests mee uitvoert zijn een combinatie van hars en vezels waardoor de bamboe in iedere gewenste vorm gezaagd en geschuurd kan worden.

Ecologisch bouwen heeft de toekomst

Patrick Schreven van ORGA Bouw vertelt over zijn bouwonderneming. ORGA bouw heeft als doel het anders te doen dan andere bouwbedrijven. Patrick streeft er naar zo ecologisch mogelijk te bouwen gebaseerd op een moderne, gezonde, comfortabele en energiezuinige manier. Biobased bouwen is hierin wat hem betreft de basis. Als bouwer speelt hij hierin een belangrijke rol door mee te denken tijdens het hele bouwtraject in plaats van zich te beperken tot puur de uitvoering. ORGA werkt graag samen met andere architecten en rechtstreeks voor opdrachtgevers. Vaak gemoduleerd want ook dat scheelt veel extra vervuiling. Met voorbeelden geeft Schreven aan wat je als consument kunt doen om in een gezonde woning te leven en werken. Want tegenwoordig is het zeker mogelijk om gezonde bouwmaterialen te combineren met moderne en slimme bouwmethoden.

Betrek leveranciers vroegtijdig in het inkoopproces

De laatste presentatie van vandaag is afkomstig van bevlogen Jaqcues Reijniers. Hij heeft een duidelijke boodschap over de mogelijkheden van Biobased inkopen. Want wat Reijniers probeert uit te leggen, is eigenlijk heel simpel. Zorg ervoor dat je naar de consument, de eindgebruiker kijkt. Naar de vraag en naar de wensen. Probeer de productie hierop af te stemmen. Want biobased creëren en produceren werkt alleen als er ook een afzetmarkt is en die is er helaas nog steeds niet in alle gevallen. Oplossingen voor sustainability zijn er inmiddels genoeg maar weten de klanten dat de oplossingen bestaan, daar gaat het volgens Reijniers om. Zijn boodschap aan de inkopers: betrek leveranciers in een vroeg stadium bij het inkoopproces. Leg hen je ambities en duurzaamheidscriteria voor en laat hen meedenken. Vraag hen met voorstellen te komen op basis van hun deskundigheid. Geef ruimte. Aan duurzaamheid moet je samen werken en dat doe je het beste met goede partners!
De ervaringsdeskundige met als aandachtsgebieden inkoop/logistiek, projectmanagement en interim management, weet waar hij het over heeft. Hij toont dit ook aan aan de hand van verschillende good and bad practices. Waarbij hij de leerlessen en de risico’s aangeeft. Aan de hand van het acht fasen model van Kotter geeft hij aan hoe belangrijk de keten is in een veranderproces. Een ding is duidelijk voor professor Reijniers: de keten gaat verduurzamen, klanten eisen het in toenemende mate en ondernemers worden steeds maatschappelijker. Duurzaamheid is een concurrentie-onderscheidend element geworden, een kans om je organisatie te profileren. Ondernemers adviseert hij om de toegevoegde waarde van hun bedrijf in de keten te onderstrepen, ketenpartners te zoeken die hierbij passen en zich te groeperen. Zo kan een cluster van organisaties ontstaan die zich presenteren als 100% duurzaam.

Presentaties

DOWNLOAD: Willem Böttger Biobased Bouwmaterialen

DOWNLOAD: Presentatie Gie Steenput – Introducing Bamboo

DOWNLOAD: Patrick Schreven Biobased Bouwen

DOWNLOAD: Jacques Reijniers Biobased inkopen

2 Responses

  1. Kees de Vos

    Beste,

    Bedankt voor de interessante lezingen.
    Een vraag: de presentatie van Gie Steenput Biobased Bouwen Bamboe bestaat maar uit één pagina. Kan de volledige presentatie nog ge-upload worden?
    Alvast bedankt.
    Een groet, Kees de Vos

Leave a Reply